Αξιολογήθηκε το κριτήριο D10C1 - σύνθεση, ποσότητα και χωρική κατανομή των απορριμμάτων στην ακτογραμμή, στην επιφάνεια της στήλης ύδατος και στο βυθό. Η ποσότητα των απορριμμάτων στην ακτογραμμή υπολογίστηκε για κάθε παραλία δειγματοληψίας και για κάθε εποχή ως άθροισμα όλων των απορριμμάτων κάθε υποκατηγορίας και εκφράστηκε ως πυκνότητα (items/100m).ως πυκνότητα (items/100m). Για τη σύγκριση με την Οριακή Τιμή (Threshold Value, TV) των 20 απορριμμάτων/100m, που έχει οριστεί σε επίπεδο ΕΕ για την αξιολόγηση της ΚΠΚ (Van Loon et al.2020), υπολογίστηκε η διάμεσος των πυκνοτήτων αποβλήτων στην ακτογραμμή που καταγράφηκαν μεταξύ 2018 και 2023. Η απόκλιση από την ΚΠΚ αξιολογήθηκε για κάθε παραλία, εφαρμόζοντας και τη μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε από τo UNEP/MAP στο “Mediterranean Quality Status Report 2023” (UNEP, 2024). Για τα απορρίμματα που εναποτέθηκαν στο θαλάσσιο βυθό, αξιολογήθηκαν τα απορρίμματα στο πυθμένα για βάθη 10-800m, στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Συλλογής Αλιευτικών Δεδομένων (ΕΠΣΑΔ) και ειδικότερα μέσω της Δράσης MEDITS. Η σύνθεση, η ποσότητα και η γεωγραφική κατανομή των απορριμμάτων στο πυθμένα, παρακολουθούνται με σκοπό την διασφάλιση ότι δεν προκαλούνται βλάβες στο παράκτιο και θαλάσσιο περιβάλλον. Η μονάδα μέτρησης για το κριτήριο D10C1- απορρίμματα στο θαλάσσιο βυθό, σύμφωνα με την Απόφαση (EΕ) 2017/848, είναι «ο αριθμός απορριμμάτων ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο (km2)». Η κατηγοριοποίηση των συλλεγόμενων απορριμμάτων πραγματοποιήθηκε βάσει του πρωτοκόλλου καταγραφής του προγράμματος MEDITS (Anonymous, 2017; Annex XVII), το οποίο προβλέπει εννέα κύριες κατηγορίες και 26 υποκατηγορίες απορριμμάτων. Δεν έχει καθοριστεί ή υιοθετηθεί κοινά αποδεκτή οριακή τιμή για το στοιχείο των θαλάσσιων απορριμμάτων στον πυθμένα, σε επίπεδο ΕΕ. Για τους σκοπούς της αξιολόγησης της περιόδου 2018-2023 χρησιμοποιήθηκε ως ενδεικτική τιμή το όριο των 38 αντικειμένων ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο (items/km2), το οποίο προτάθηκε στο πλαίσιο της Σύμβασης της Βαρκελώνης και υιοθετήθηκε από την UNEP/MAP στο “Mediterranean Quality Status Report 2023” (UNEP 2024). Για την αξιολόγηση της περιβαλλοντικής κατάστασης, υπολογίστηκε η διάμεσος των πυκνοτήτων των απορριμμάτων ανά υποπεριοχή, για το διάστημα 2018 -2023.

Το κριτήριο D10C1 αξιολογήθηκε ως προς τη σύνθεση, ποσότητα και χωρική κατανομή των απορριμμάτων στην ακτογραμμή. Η ποσότητα των απορριμμάτων στην ακτογραμμή υπολογίστηκε για κάθε παραλία δειγματοληψίας και για κάθε εποχή ως άθροισμα όλων των απορριμμάτων κάθε υποκατηγορίας και εκφράστηκε ως πυκνότητα (items/100m).ως πυκνότητα (items/100m). Για τη σύγκριση με την Οριακή Τιμή (Threshold Value, TV) των 20απορριμμάτων/100m, που έχει οριστεί σε επίπεδο ΕΕ για την αξιολόγηση της ΚΠΚ (Van Loon et al.2020), υπολογίστηκε η διάμεσος των πυκνοτήτων αποβλήτων στην ακτογραμμή που καταγράφηκαν μεταξύ 2018 και 2023. Η απόκλιση από την ΚΠΚ αξιολογήθηκε για κάθε παραλία, εφαρμόζοντας και τη μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε από τo UNEP/MAP στο “Mediterranean Quality Status Report 2023” (UNEP, 2024). Δηλαδή δεν επιτυγχάνεται η ΚΠΚ για το κριτήριο D10C1.

Για το Κριτήριο D10C2 – Επιπλέοντα μικρο-απορρίμματα στην επιφάνεια της θάλασσας, η Ελλάδα έχει πραγματοποιήσει παρακολούθηση στο επιφανειακό στρώμα της στήλης του νερού. Στην ανάλυση των δεδομένων που συλλέχθηκαν στην Ελλάδα, προκύπτει ότι περίπου το 99% των μικρο-απορριμμάτων που συλλέχθηκαν αντιστοιχούν σε μικροπλαστικά. Ως εκ τούτου, η αξιολόγηση βασίζεται μόνο σε αυτήν την κατηγορία, σε συμφωνία και με τις απαιτήσεις του προγράμματος παρακολούθησης ΙΜΑΡ (UNEP/MAP) της Σύμβασης της Βαρκελώνης. Ως μικροπλαστικά ορίζονται σωματίδια από συνθετικά πολυμερή υλικά με μήκος < 5 mm (GESAMP 2016). Για τις δειγματοληψίες και αναλύσεις επιπλεόντων μικροπλαστικών ακολουθήθηκε η μεθοδολογία που περιγράφεται από τους Galgani et al. (2023) και UNEP/MED WG.509/34-2021. Για την αξιολόγηση της κατάστασης 2018-2023 υπολογίστηκε η διάμεσος των γραμμικών πυκνοτήτων απορριμμάτων για κάθε σταθμό παρακολούθησης και η προτεινόμενη οριακή τιμή των 0.000845 items/m2 στο πλαίσιο της Σύμβασης της Βαρκελώνης, όπως υιοθετήθηκε από την UNEP/MAP στο “Mediterranean Quality Status Report 2023” (UNEP 2024). Δηλαδή δεν επιτυγχάνεται η ΚΠΚ για τοD10C2.

Για το Κριτήριο D10C3-Απορρίμματα που εισέρχονται δια της κατάποσης στα θαλάσσια ζώα, η Ελλάδα έχει πραγματοποιήσει παρακολούθηση της κατάποσης μέσο- και μίκρο- απορριμμάτων (0.1 mm – 25 mm) σε 2 είδη ψαριών: κουτσομούρα (Mullus barbatus) και γόπα (Boops boops). Η επιλογή των ειδών M. barbatus και B. boops για την παρακολούθηση του κριτηρίου D10C3 έγινε σύμφωνα με τις οδηγίες του SPA/RAC (UNEP/MAP SPA/RAC, 2018), καθώς και με τις επισκοπήσεις των Fossi et al. (2018) και Bray et al. (2019), στις οποίες τα συγκεκριμένα είδη περιλαμβάνονται στη λίστα των προτεινόμενων ειδών για την παρακολούθηση της κατάποσης θαλάσσιων απορριμμάτων στη Μεσόγειο Θάλασσα. Τα δείγματα ψαριών συλλέγονται από συγκεκριμένους σταθμούς της δειγματοληψίας MEDITS. Ο προσδιορισμός των μικρο-απορριμμάτων στα ψάρια πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τα πρωτόκολλα που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο των έργων MEDSEALITTER και Plastic Busters MPAs, τα οποία αργότερα ενσωματώθηκαν στο πρωτόκολλο που προτάθηκε από το έργο INDICIT II (Matiddi et al. 2021). Αυτό συμπεριλήφθηκε στις τελευταίες οδηγίες για την παρακολούθηση των θαλάσσιων απορριμμάτων στις ευρωπαϊκές θάλασσες από το MSFD Technical Group on Marine Litter (Galgani et al. 2023). Προς το παρόν, δεν υπάρχει οριακή τιμή για την αξιολόγηση της ΚΠΚ για το κριτήριο D10C3 σε επίπεδο ΕΕ ή στα πλαίσια της Σύμβασης της Βαρκελώνης, όσον αφορά στην κατάποση απορριμμάτων σε ψάρια. Επομένως, η κατάσταση για το κριτήριο D10C3 χαρακτηρίζεται ως άγνωστη.