Member State report / Art9-2024 / 2024 / D5 / Greece / Mediterranean: Adriatic Sea

Report type Member State report to Commission
MSFD Article Art9
Report due 2024-10-15
GES Descriptor D5 Eutrophication
Member State Greece
Region/subregion Mediterranean: Adriatic Sea
Report date 2026-02-27 09:27:21

GES component
D5
D5C1
D5C2
D5C3
D5C4
D5C5
D5C6
D5C7
D5C8
Marine reporting units
Features
  • Eutrophication
  • Eutrophication
  • Eutrophication
  • Eutrophication
  • Eutrophication
  • Eutrophication
  • Eutrophication
  • Eutrophication
  • Eutrophication
GES description
Για την ολοκληρωμένη εκτίμηση της κατάστασης ευτροφισμού, ελήφθησαν υπόψη όλα τα κριτήρια του Περιγραφέα (εκτός από το D5C3) κατά την χρήση του ολιστικού εργαλείου «ΝΕΑΤ» (Nested Environmental status Assessment Tool), το οποίο αναπτύχτηκε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού προγράμματος DEVOTES (http://www.devotes-project.eu/). Η αξιολόγηση έλαβε υπόψη την έκταση (Weighted by SAU area). Η μεγαλύτερη βαρύτητα δόθηκε στα κύρια κριτήρια (factor 1) σε σχέση με τα δευτερογενή (factor 0.5).
Οι συγκεντρώσεις θρεπτικών συστατικών δεν κυμαίνονται σε επίπεδα που υποδεικνύουν δυσμενείς επιπτώσεις ευτροφισμού. Αφορά θρεπτικά συστατικά στη στήλη ύδατος και συγκεκριμένα: Διαλυμένο ανόργανο άζωτο (Dissolved Inorganic Nitrogen - DIN), ολικό άζωτο (Total Nitrogen - TN), διαλυμένο ανόργανο φωσφόρο (Dissolved Inorganic Phosphorus - DIP), ολικό φωσφόρο (Total Phosphorus - TP). Η εκτίμηση της ΚΠΚ για το κριτήριο D5C1 έγινε με βάση τις μέσες τιμές των μέσων ολοκληρωμένων τιμών των σταθμών παρακολούθησης ανά θαλάσσια υποπεριοχή και τις οριακές τιμές για τα φωσφορικά άλατα (0.16 μmol L-1), ολικό φώσφορο - ΤP (0.33 μmol L-1) και Διαλυτό Ανόργανο άζωτο (DIN) (2.11 μmolL-1) για τον τύπο (WT) WTIIIE (Giani et al. 2024). Το DIN υπολογίζεται ως το άθροισμα των τριών μορφών ανόργανου αζώτου: αμμωνιακών, των νιτρικών και των νιτρωδών. Ο λόγος N:P υπολογίστηκε ως ο λόγος του ανόργανου διαλυτού αζώτου προς τα φωσφορικά άλατα.
Οι συγκεντρώσεις της χλωροφύλλης-α δεν κυμαίνονται σε επίπεδα που υποδεικνύουν δυσμενείς επιπτώσεις εμπλουτισμού με θρεπτικά συστατικά. Η εκτίμηση της ΚΠΚ για την παράμετρο της χλωροφύλλης-α, έγινε με βάση τις διάμεσες τιμές των σταθμών ανά θαλάσσια υποπεριοχή και την οριακή τιμή (όριο μεταξύ ΚΠΚ-οχι ΚΠΚ: 0.53 μg L-1), για τον τύπο WT IIIE (Giani et al. 2024) και σύμφωνα με την κλίμακα ποιότητας της χλωροφύλλης-α, όπως διαμορφώθηκε στα πλαίσια εφαρμογής της WFD μετά την ολοκλήρωση της 3ης άσκησης διαβαθμονόμησης για την εκτίμηση της οικολογικής κατάστασης των παράκτιων νερών της Μεσογείου (Mediterranean Geographical Intercalibration Group MEDGIG, βλ. Παράρτημα απόφασης EE 2018/229).
Ο αριθμός, η χωρική έκταση και η διάρκεια των περιστατικών άνθισης επιβλαβών φυκών δεν κυμαίνονται σε επίπεδα που υποδεικνύουν δυσμενείς επιπτώσεις εμπλουτισμού με θρεπτικά συστατικά. Σύμφωνα με τα κανονιστικά όρια του Καν. 853/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, προσδιορίζονται τα επίπεδα των ορίων επαγρύπνησης και των ορίων λήψης υγειονομικών μέτρων. Υπολογίστηκε, όπου ήταν δυνατόν από τις παρεχόμενες πληροφορίες από το ΥΠΑΑΤ, ο Δείκτης εμφάνισης ΕΑΦ από το πλήθος των περιστατικών επιβλαβών εξάρσεων πάνω από το όριο επαγρύπνησης ή λήψης μέτρων επί του συνόλου των δειγμάτων που εξετάστηκαν ανά είδος και Περιφερειακή Ενότητα ή ανά μήνα. Ο Δείκτης εμφάνισης ΕΑΦ κυμαίνεται από 0 έως 1.
Τυχούσες αυξήσεις στα αιωρούμενα φύκη δεν προκαλούν μείωση του βάθους της εφωτικής ζώνης (διαφάνειας) της στήλης ύδατος σε επίπεδο που υποδεικνύει δυσμενείς επιπτώσεις εμπλουτισμού με θρεπτικά συστατικά. Για την αξιολόγηση της ΚΠΚ αναφορικά με το κριτήριο D5C4 χρησιμοποιήθηκαν οι τιμές του δίσκου Secchi που ελήφθησαν στη διάρκεια της ημέρας στους σταθμούς παρακολούθησης ανά θαλάσσια υποπεριοχή και η οριακή τιμή 6.6m που αντιστοιχεί στον τύπο (WT: Water Type) WT IIIE (Giani et al. 2024).
Η συγκέντρωση του διαλυμένου οξυγόνου κοντά στον πυθμένα δεν μειώνεται, λόγω του εμπλουτισμού με θρεπτικά συστατικά, σε επίπεδα που υποδεικνύουν δυσμενείς επιπτώσεις στους βενθικούς οικοτόπους (μεταξύ άλλων στους σχετιζόμενους ζώντες οργανισμούς και τα μετακινούμενα είδη ή άλλες επιπτώσεις ευτροφισμού. Για την εκτίμηση του διαλυμένου οξυγόνου κοντά στον πυθμένα των σταθμών παρακολούθησης ανά θαλάσσια υποπεριοχή χρησιμοποιήθηκε η οριακή τιμή 4.00 mg L-1, που αντιστοιχεί στον τύπο (WT) WTIIIE (Giani et al. 2024).
Το στοιχείο του κριτηρίου αφορά στα καιροσκοπικά μακροφύκη βενθικών οικοτόπων. Η αφθονία των καιροσκοπικών μακροφυκών δεν κυμαίνεται σε επίπεδα που υποδεικνύουν δυσμενείς επιπτώσεις εμπλουτισμού με θρεπτικά συστατικά. Οι οριακές τιμές έχουν ως εξής: α) στα παράκτια ύδατα, οι τιμές καθορίζονται σύμφωνα με τηνοδηγία 2000/60/ΕΚ, β) εάν το εν λόγω κριτήριο αφορά ύδατα πέρα από τα παράκτια ύδατα, οι τιμές συμφωνούν με αυτές για τα παράκτια ύδατα σύμφωνα με την οδηγία 2000/60/ΕΚ. Τα κράτη μέλη καθορίζουν αυτές τις τιμές μέσω περιοχικής ή υποπεριοχικής συνεργασίας.
Για το κριτήριο D5C7, η σύνθεση ειδών και η σχετική αφθονία των μακροφυκών κοινοτήτων εκτιμήθηκαν με βάση τους Orfanidis et al. (2011). Τα είδη των φωτόφιλων φυτοκοινωνιών της ανώτερης υποπαραλιακής ζώνης ταξινομούνται σε δύο Οικολογικές Ομάδες (ESG I, II) και πέντε υποομάδες (ESG IA, IB, IC, IIA, IIB). Με βάση το ποσοστό κάλυψης των ομάδων υπολογίζεται ο Λόγος Οικολογικής Ποιότητας (EQR) του δείκτη EEI-c, ο οποίος κατατάσσει τις περιοχές σε πέντε Κλάσεις Οικολογικής Ποιότητας (Υψηλή, Καλή, Μέτρια, Ελλιπής, Κακή) και σε δύο Κλάσεις Περιβαλλοντικής Κατάστασης (ΚΠΚ, Μη-ΚΠΚ). Για την αξιολόγηση των λιβαδιών Cymodocea nodosa, εφαρμόστηκε ο δείκτης CymoSkew (Orfanidis et al. 2020) ενώ για τα λιβάδια Posidonia oceanica, χρησιμοποιήθηκε ο δείκτης PREI (Gobert et al. 2009).
Για το κριτήριο D5C8, για την κατηγοριοποίηση της οικολογικής κατάστασης χρησιμοποιείται ο βιοτικός δείκτης BENTIX (Simboura & Zenetos 2002) που έχει θεσμοθετηθεί ως δείκτης ταξινόμησης μακροασπονδύλων για την Ελλάδα και την Κύπρο μέσα από τη διαδικασία διαβαθμονόμησης στην ΕΕ. Στα παράκτια ύδατα, οι τιμές για τα βενθικά μακροασπόνδυλα καθορίζονται σύμφωνα με την Οδηγία 2000/60/ΕΚ. Πέρα από τα παράκτια ύδατα, οι τιμές συμφωνούν με αυτές για τα παράκτια ύδατα σύμφωνα με την Οδηγία 2000/60/ΕΚ.
Determination date
202410
202410
201812
202410
202410
202410
202410
202410
202410
Update type
DeterminationNew
DeterminationNew
DeterminationSame
DeterminationNew
DeterminationNew
DeterminationNew
DeterminationNew
DeterminationNew
DeterminationNew
Justification for non-use of criterion
Justification for delay in setting EU/regional requirements